Wat is een mannelijk gezicht? En wie bepaalt dat? Vandaag publiceerde NRC mijn artikel over gezichtsoperaties bij transgender vrouwen.
Jaarlijks worden honderden gezichtsoperaties niet vergoed, blijkt uit gesprekken met onder anderen trans vrouwen, chirurgen en advocaten. Dat heeft een simpele reden: de zorgverzekeraar vindt het gelaat vrouwelijk genoeg. (Trans mannen hebben andersom eerder een mannelijk uiterlijk.) Zo eindigt een aanvraag geregeld in een welles-nietesdiscussie, vaak ten koste van de mentale gezondheid van de patiënt.
Waarom ziet een chirurg wél het nut van een operatie, maar wil de verzekering die niet vergoeden? Dat heeft te maken met de regelgeving. De gezichtsoperaties bij trans personen zijn ondergebracht bij plastisch chirurgie. Die worden daarom alleen vergoed als sprake is van ‘verminking’ (vergelijkbaar bij een brandwond in iemands gezicht). Bij trans vrouwen is sprake van verminking als omstanders een ‘schrikreactie’ vertonen.
Dat perspectief vinden chirurgen achterhaald. „Als chirurg ga je niet opereren wegens de mening van een ander.” Volgens een advocaat is er in de Zorgverzekeringswet geen enkele vorm van zorg waarbij het recht op vergoeding afhankelijk wordt gemaakt van de perceptie van derden.
De chirurgen pleiten ervoor iemands genderdysforie leidend te laten zijn bij de vergoeding, net als bij andere behandelingen in de transgenderzorg. Dus de vraag: wordt iemand er beter van? Of zoals een 39-jarige consultant het formuleert: „Toen ik jonger was, dacht ik: jullie accepteren me maar zoals ik eruitzie. Maar als je ouder wordt, wil je een normaal leven. En dat is moeilijk als je continu als ‘die trans’ wordt gezien.”
Lees bij NRC.
Ik werd vandaag ook geïnterviewd voor het Radio 1 journaal (4 september, vanaf 3.12 in het fragment, oftewel om 9.12 uur).
Menno Sedee 